Projektowanie przestrzeni publicznej to duża odpowiedzialność. Bardzo ważne jest dopasowanie małej architektury miejskiej do potrzeb różnych grup – w zależności od ich wieku i potrzeb. Spójrzmy na to, jakie elementy małej architektury są przyjazne seniorom i dlaczego warto je zamontować w parku, na osiedlu czy skwerze.
Dlaczego warto dopasować przestrzeń miejską do potrzeb osób starszych?
Z każdym rokiem polskie społeczeństwo się starzeje. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego do 2050 roku w Polsce grupa osób powyżej 65. roku życia będzie stanowiła ponad 30% polskiego społeczeństwa. Głównym powodem jest spadek dzietności – z każdym rokiem w Polsce rodzi się mniej dzieci. Do tego wzrasta długość życia mieszkańców.
Jednak już dziś seniorzy to bardzo liczna grupa, dlatego małe i duże miasta stoją przed wyzwaniem dostosowania swojej infrastruktury do potrzeb osób starszych.
Oto 5 najważniejszych powodów, dlaczego warto inwestować w elementy małej architektury dopasowane do potrzeb seniorów:
- troska o wygodę osób starszych;
- wzrost bezpieczeństwa seniorów;
- możliwość odpoczynku na świeżym powietrzu;
- integracja z innymi seniorami i sąsiadami;
- poprawa samopoczucia i zdrowia seniorów – psychicznego oraz fizycznego.
Elementy małej architektury dla seniorów – jakie warto wybrać?
Wyróżniliśmy 4 najważniejsze elementy, które powinny znaleźć się nie tylko w każdym polskim mieście, ale nawet na każdym osiedlu. Realnie podnoszą jakość życia mieszkańców, także tych powyżej 65. roku życia.
Ławki miejskie i parkowe
To absolutna podstawa! Ławki miejskie powinny znaleźć się w takich miejscach jak parki, skwery, osiedla, lasy czy deptaki. Kluczowe jest to, aby ulokować ławki parkowe w strategicznych miejscach, w pobliżu których często skupiają się nie tylko seniorzy. Jednym z nich jest na przykład komunikacja miejska czy główne trasy dla pieszych.
Ławki zapewniają chwilę wytchnienia i umożliwiają odpoczynek na świeżym powietrzu. Seniorzy chętnie korzystają z ławek w trakcie spacerów czy robienia zakupów. To świetny sposób na to, żeby porozmawiać z sąsiadami i nieco zmienić otoczenie.
Duże znaczenie ma to, aby wybrać takie ławki do przestrzeni publicznej, które będą wygodne, ale też wytrzymałe i odporne na zmienne warunki atmosferyczne. Dobrym wyborem będą modele, które zostały wykonane z drewna i betonu lub z drewna i metalu czy z żeliwa. Zapewniają stabilność i są najbardziej odporne na akty wandalizmu. Ławki parkowe dla seniorów powinny mieć oparcia i podłokietniki.
Źródła światła
W trosce o mieszkańców, w tym osób starszych, ważne jest także to, aby w przestrzeni miejskiej znajdywało się odpowiednie oświetlenie. Z jednej strony to sposób na zapewnienie odpowiedniej widoczności, ale też podniesienie poziomu bezpieczeństwa w okolicy. Duże znacznie ma to, aby lampy były rozmieszczone równomiernie i tym samym zapewniały odpowiednią ilość światła po zmroku.
Sporym wyzwaniem miast i gmin są rosnące koszty energii. Dlatego najlepszym wyborem będą lampy uliczne LED lub zasilane przez odnawialne źródła energii. Takie rozwiązanie zapewni oszczędność finansów publicznych.
Oznakowanie przestrzeni publicznej
Zarówno dla seniorów, jak i turystów czy osób, które nie znają okolicy, duże znaczenie mają tablice informacyjne. Znaki powinny wskazywać, w którą stronę należy podążać, żeby dojść do różnych miejsc w okolicy – bliższej lub dalszej.
Dla wielu młodszych osób takie znaki wydają się niepotrzebne, jednak należy pamiętać o tym, że nadal wielu seniorów nie ma dostępu do Internetu i nie korzysta z aplikacji w telefonach. Szczególnie w dużych miastach należy ulokować również gabloty informacyjne z mapą miasta. Dlatego takie czytelne tablice informacyjne są absolutną koniecznością w miejscach publicznych.
Stojaki na rowery
Przestrzeń miejską należy wyposażyć także w stojaki na rowery. Wielu seniorów także przemieszcza się po miastach właśnie na dwóch kółkach, dlatego warto zapewnić im miejsce, gdzie mogą bezpieczenie pozostawić swój pojazd. Stojak powinien umożliwiać przywiązanie roweru i najlepiej, aby był dostosowany do kilku rowerów. Warto ulokować je przed sklepami czy centrami handlowymi, na osiedlach, w pobliżu skwerów i parków.
Co zrobić, aby przestrzeń miejska była przyjazna seniorom?
Przestrzeń miejska powinna być dopasowana do potrzeb całego społeczeństwa – w tym również do seniorów. W dobie cyfryzacji i innowacyjnych rozwiązań istnieje duże ryzyko związane z wykluczeniem osób starszych. Dlatego dobrym początkiem jest montowanie tradycyjnych tablic informacyjnych. Seniorzy pragną też brać udział w życiu lokalnej społeczności, więc dobrym pomysłem będzie tworzenie miejsc, w którym mogą się spotykać. Z kolei w trosce o ich bezpieczeństwo należy upewnić się, że osiedla i obrzeża miast są odpowiednio oświetlone, zastosowano antypoślizgowe nawierzchnie, a do tego oddzielono trasę rowerową od chodnika dla pieszych np. przy pomocy łańcuchów miejskich czy specjalnych słupków.