Mała architektura miejska dotyczy aranżacji, wyglądu i funkcji naszych przedmieść, miasteczek i miast. Jest to zarówno proces, jak i wynik tworzenia miejsc, w których ludzie żyją, angażują się w życie społeczne i fizyczne miejsce wokół nich. Mała architektura miejska a prawo budowlane to nierozłączny związek, któremu warto się przyjrzeć bliżej.
Mała architektura w urbanistyce
Urbanistyka jest szerszym pojęciem i obejmuje wiele różnych dyscyplin.
Jakie dyscypliny można zawrzeć w pojęciu urbanistyki?
- planowanie,
- rozwój,
- mała architektura miejska,
- architektura krajobrazu,
- inżynieria,
- ekonomia,
- prawo i finanse.
Urbanistyka funkcjonuje w wielu skalach, od makroskali struktury miejskiej (planowanie, zagospodarowanie przestrzenne, sieci transportowe i infrastrukturalne) do mikroskali małej architektury i oświetlenia. Po pełnym zintegrowaniu z systemami polityki i planowania, mała architektura miejska w kontekście urbanistyki może być wykorzystywana do informowania o planowaniu zagospodarowania przestrzennego, infrastrukturze, formie zabudowy, a nawet mieszance społeczno-demograficznej miejsca.
Dlaczego mała architektura miejska musi być ściśle zgodna z prawem budowlanym?
Projekt urbanistyczny jakim jest mała architektura miejska może znacząco wpłynąć na ekonomiczne, środowiskowe, społeczne i kulturowe wyniki danego miejsca, stąd jego zgodność z prawem budowlanym jest niezwykle istotna. Projektowanie urbanistyczne może wpływać na sukces gospodarczy i społeczno-ekonomiczny skład miejscowości, jeśli odpowiednio odpowie na pytania o to, czy zachęca do lokalnego biznesu i przedsiębiorczości, albo czy przyciąga ludzi do życia w tym rejonie, czy koszty mieszkania i podróży są przystępne oraz czy dostęp do ofert pracy, obiektów i usług jest sprawiedliwy. Mała architektura miejska a prawo budowlane jest to więc znacznie więcej niż kwestia samego bezpieczeństwa użytkowania takich przestrzeni.
Projekt urbanistyczny determinuje fizyczną skalę, przestrzeń i atmosferę miejsca oraz ustanawia zabudowane i naturalne formy, w których znajdują się poszczególne budynki i infrastruktura. W związku z tym wpływa na równowagę między naturalnymi ekosystemami i środowiskami zabudowanymi oraz ich wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju.
O czym jeszcze należy pamiętać projektując małą architekturę zgodnie z normami?
Projekt urbanistyczny może wpływać na zdrowie oraz społeczne i kulturowe skutki danej lokalizacji. Sposób, w jaki ludzie wchodzą ze sobą w interakcje, jak się poruszają i jak korzystają z miejsca jest ściśle związany z tym, jak została zaprojektowana mała architektura miejska w danym obszarze.
Obecnie, zgodnie z z art. 29 ust. 1 pkt. 22 prawa budowlanego, elementy małej architektury nie wymagają pozwolenia na budowę, gdy mają być usytuowane na prywatnej nieruchomości. Jednak, gdy mają znaleźć się miejscach publicznych ich budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Chociaż projektowanie miejskie jest często dostarczane, jako konkretny „projekt”, w rzeczywistości jest to proces długoterminowy, który ewoluuje w czasie. To właśnie to nawarstwianie się typów budynków i infrastruktury, naturalnych ekosystemów, społeczności i kultur nadaje miejscom ich unikalne cechy i tożsamość.